Hòn Tài – Vẻ đẹp hoang sơ gắn với chủ quyền biển đảo và giá trị sinh thái đặc biệt

Hòn Tài – Điểm đến giàu giá trị giữa quần đảo Côn Đảo

Hòn Tài nằm trong khu vực quản lý của Vườn quốc gia Côn Đảo, vẫn giữ được gần như nguyên vẹn cảnh quan tự nhiên với rừng cây, bãi đá và vùng biển trong xanh. Không chỉ mang giá trị về cảnh quan, Hòn Tài Lớn còn có ý nghĩa đặc biệt về chủ quyền biển đảo, khi là nơi đặt điểm A3 trên đường cơ sở quốc gia của Việt Nam, góp phần khẳng định chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc trên Biển Đông.

Bên cạnh đó, Hòn Tài Lớn cũng là một trong những khu vực rùa biển chọn làm nơi lên bờ đẻ trứng hằng năm, đóng vai trò quan trọng trong công tác bảo tồn đa dạng sinh học biển tại Côn Đảo.

Cột mốc cơ sở quốc gia A3. Ảnh: Ban quản lý Vườn quốc gia Côn Đảo

Một số hoạt động trải nghiệm tại Hòn Tài

Đến với Hòn Tài, du khách có thể tham gia và trải nghiệm các hoạt động gắn với thiên nhiên và bảo tồn, như:

• Xem rùa biển lên bờ đẻ trứng ban đêm, tham gia thả rùa con về biển và tìm hiểu công tác bảo tồn rùa biển

• Tham quan, chinh phục cột mốc A3 trên đường cơ sở Việt Nam

• Bơi, lặn ngắm hệ rạn san hô tại các vùng biển xung quanh hòn đảo

• Thưởng thức các món ăn giản dị do chính các anh kiểm lâm Vườn quốc gia Côn Đảo chuẩn bị

Trải nghiệm chèo kayak trong suốt tại hòn Tai. Ảnh: Internet

Câu chuyện về tên gọi Hòn Tài

Tên gọi Hòn Tài gắn liền với một câu chuyện tình đầy cảm động và éo le, được lưu truyền trong dân gian.
Vào khoảng năm 1885, tại tỉnh Thừa Thiên – Huế xảy ra cuộc binh biến, Vua Hàm Nghi bị thực dân Pháp bắt và đày sang Angieri. Trong đám tùy tùng chạy theo vua có hai anh em sinh đôi họ Đặng, anh là Đặng Phong Tài, em là Đặng Trác Vân. Do là sinh đôi nên hai người giống nhau như đúc, người ngoài thường nhận lầm.
Khi vua Hàm Nghi bị bắt, ông Đặng Phong Tài cũng bị Pháp bắt và đày ra Côn Đảo, còn Đặng Trác Vân trốn thoát. Ông Tài bị đày ra Côn Đảo vào mùa đông năm 1885. Thời điểm này, chế độ nhà tù của Pháp còn tương đối dễ dãi, nên ông được ra ngoài sinh sống và lập gia đình với bà Đào Minh Nguyệt, người làng An Hải. Hai vợ chồng sinh cơ, lập nghiệp tại làng An Hội.
Một thời gian sau, ông Đặng Trác Vân cũng bị bắt và đày ra Côn Đảo, được phép về sống chung với anh trai. Do hai anh em giống nhau, những nhầm lẫn ngoài ý muốn đã xảy ra, khiến tâm tư người vợ trẻ rơi vào những xao động khó nói.
Để tránh những điều trái với luân thường đạo lý, ông Đặng Trác Vân quyết định kết bè trốn sang một hòn đảo nhỏ nằm phía trước đảo chính Côn Lôn. Thương em, ông Tài nhiều lần vượt biển tìm kiếm, nhưng mỗi lần đến nơi thì người em lại tránh sang hòn đảo khác. Từ đó, hai anh em mỗi người ở một nơi.
Chuỗi đảo Tài Lớn, Tài Nhỏ, Trác Lớn, Trác Nhỏ được gọi tên từ câu chuyện này.

Cách du chuyển đến Hòn Tài 

Hòn Tài nằm trong vùng biển thuộc phạm vi quản lý của Vườn quốc gia Côn Đảo. Du khách muốn tham quan Hòn Tài Lớn bắt buộc phải đăng ký mua vé tham quan và được sự cho phép của Ban Quản lý Vườn quốc gia Côn Đảo.
Từ Cảng tàu khách Côn Sơn, du khách di chuyển bằng ca nô hoặc tàu chuyên dụng do Vườn quốc gia Côn Đảo hoặc các đơn vị được cấp phép tổ chức. Thời gian di chuyển trên biển khoảng 30–45 phút, tùy điều kiện thời tiết và tình trạng sóng gió.
Hoạt động tham quan được tổ chức theo hình thức tham quan có kiểm soát, nhằm đảm bảo an toàn cho du khách và bảo vệ hệ sinh thái tự nhiên, đặc biệt trong mùa rùa biển lên bờ đẻ trứng.

Lịch trình tham quan dự kiến

Tùy điều kiện thời tiết và nội dung trải nghiệm, việc tham quan Hòn Tài Lớn thường được tổ chức theo chương trình trong ngày hoặc kết hợp tham quan các đảo lân cận. Lịch trình tham khảo như sau:

• Buổi sáng: Tập trung tại trung tâm Côn Sơn, làm thủ tục đăng ký, nghe phổ biến quy định tham quan; di chuyển bằng ca nô ra Hòn Tài Lớn; tham quan cảnh quan tự nhiên, tìm hiểu hệ sinh thái rừng – biển.

• Giữa ngày: Nghỉ ngơi, thưởng thức bữa ăn giản dị do lực lượng kiểm lâm Vườn quốc gia Côn Đảo chuẩn bị (theo chương trình được phê duyệt).

  

• Buổi chiều: Bơi, lặn ngắm san hô tại khu vực được phép; tham quan cột mốc A3 trên đường cơ sở quốc gia của Việt Nam; di chuyển trở về đảo Côn Sơn.

  

• Buổi tối (nếu có đăng ký): Tham gia hoạt động quan sát rùa biển lên bờ đẻ trứng, tìm hiểu công tác bảo tồn và thả rùa con về biển theo hướng dẫn của kiểm lâm.

  

Lịch trình cụ thể sẽ được Ban Quản lý Vườn quốc gia Côn Đảo và đơn vị tổ chức tour điều chỉnh phù hợp với điều kiện thực tế.
Giá trị tự nhiên của Hòn Tài

Hòn Tài (còn gọi là Hòn Phú An) có diện tích khoảng 34 ha, đỉnh cao nhất khoảng 170 mét. Trên đảo có nhiều cây Bàng Vuông (Bàng Bí) mọc tự nhiên – loài cây quý hiếm có tên trong Sách đỏ Việt Nam, thường phân bố tại các đảo xa bờ như Hoàng Sa, Trường Sa và Côn Đảo.
Quả Bàng Vuông có cấu tạo đặc biệt với lớp xốp nhẹ bao quanh hạt, giúp quả nổi trên mặt nước và phát tán theo dòng hải lưu. Cùng với cây Phong Ba, Bàng Vuông là loài cây tiên phong, có vai trò quan trọng trong việc giữ đất, chắn gió và bảo vệ môi trường sinh thái đảo.
Ngoài ra, Hòn Tài Lớn còn ghi nhận sự xuất hiện của loài khỉ mặt đỏ, sinh sống tại các khu vực rừng tự nhiên trên đảo, góp phần làm phong phú thêm hệ sinh thái và tạo điểm nhấn cho du lịch sinh thái.

Lưu ý khi tham quan

Hòn Tài Lớn thuộc khu vực quản lý và bảo vệ nghiêm ngặt của Vườn quốc gia Côn Đảo. Du khách cần tuân thủ các quy định về bảo vệ môi trường, không xả rác, không tác động đến hệ sinh thái, không cho động vật hoang dã ăn và chấp hành hướng dẫn của lực lượng kiểm lâm.

Thông tin liên hệ

Ban Quản lý Vườn quốc gia Côn Đảo

• Website: www.condaopark.com.vn

• Điện thoại: 0254 3 830 669 – 0983 830 669