LỄ GIỖ BÀ PHI YẾN – DI SẢN SỐNG TRONG LÒNG NGƯỜI DÂN CÔN ĐẢO

Có những giá trị văn hóa được lưu giữ qua những trang tư liệu, những công trình và hiện vật. Nhưng cũng có những di sản được gìn giữ bằng ký ức, bằng lòng thành kính và bằng sự tiếp nối âm thầm của biết bao thế hệ. Lễ giỗ Bà Phi Yến ở Côn Đảo là một di sản như thế

Mỗi năm, khi những ngày tháng Mười âm lịch trở về, người dân Côn Đảo lại cùng nhau chuẩn bị cho một dịp lễ truyền thống đã gắn bó với đời sống văn hóa, tín ngưỡng của địa phương qua nhiều thế hệ.
 

Tại An Sơn Miếu, nơi thờ phụng Bà Phi Yến, những nghi lễ truyền thống được chuẩn bị và thực hành trong không khí trang nghiêm. Người dân cùng góp công, góp sức vào các hoạt động của lễ hội, từ chuẩn bị lễ vật, tham gia nghi lễ đến tổ chức những hoạt động văn hóa cộng đồng. Mỗi người một công việc, mỗi thế hệ một cách đóng góp, nhưng tất cả cùng chung mong muốn gìn giữ những giá trị đã trở thành một phần bản sắc văn hóa Côn Đảo.

Bởi di sản chỉ thật sự có sức sống khi vẫn hiện diện trong đời sống của cộng đồng, được trân trọng, thực hành và trao truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Năm 2022, Lễ hội truyền thống Lễ giỗ Bà Phi Yến được đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Đây là sự ghi nhận đối với những giá trị văn hóa truyền thống của lễ hội, đồng thời nhắc nhở về trách nhiệm bảo tồn và phát huy di sản trong đời sống hôm nay. Điều làm nên ý nghĩa của lễ hội không chỉ nằm ở những nghi thức được thực hiện hay không khí đông vui của những ngày hội, mà còn ở sự gắn bó của người dân với truyền thống quê hương.
 

Đó là khi những người lớn tuổi trao truyền kinh nghiệm thực hành nghi lễ cho thế hệ trẻ. Là khi người dân cùng nhau chuẩn bị cho ngày lễ giỗ. Là khi những câu chuyện dân gian tiếp tục được kể lại, giúp mỗi thế hệ hiểu thêm về nguồn cội văn hóa của vùng đất mình đang sống. Và cũng từ đó, lễ hội trở thành nơi kết nối cộng đồng, nơi quá khứ và hiện tại gặp nhau trong sự trân trọng dành cho những giá trị chung.

Ngày nay, Lễ hội truyền thống Lễ giỗ Bà Phi Yến không chỉ có ý nghĩa đối với người dân địa phương mà còn là một điểm nhấn văn hóa trong hành trình khám phá Côn Đảo của du khách.

Đến với lễ hội, du khách có dịp tìm hiểu những nghi thức truyền thống, thưởng thức các chương trình văn hóa, nghệ thuật, tham gia hoạt động cộng đồng và cảm nhận sâu sắc hơn nét đẹp trong đời sống tinh thần của cư dân biển đảo.

Từ ngày 24 đến 26/11/2026, Lễ hội truyền thống Lễ giỗ Bà Phi Yến lần thứ 241 tiếp tục được tổ chức tại An Sơn Miếu với nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật và nghi lễ truyền thống. Nổi bật là Lễ Mộc dục, Lễ rước linh vị Hoàng tử Hội An từ Miếu Cậu về An Sơn Miếu, Lễ cúng Tiên thường và Lễ giỗ chính. Bên cạnh đó, Nhân dân và du khách còn được thưởng thức chương trình sân khấu hóa kể về cuộc đời Bà Phi Yến, giao lưu Đờn ca tài tử; hòa mình vào không khí sôi nổi của hội thi kéo co, giải bi sắt, các trò chơi dân gian, hội thi cắm hoa, làm bánh dân gian; trải nghiệm không gian thư pháp và tìm hiểu các sản phẩm đặc trưng địa phương. Sự kết hợp hài hòa giữa phần lễ trang nghiêm và phần hội phong phú không chỉ góp phần gìn giữ, lan tỏa những giá trị văn hóa truyền thống mà còn mang đến cho du khách cơ hội cảm nhận sâu sắc hơn đời sống văn hóa và nét đẹp riêng có của Côn Đảo. Một mùa lễ giỗ nữa lại về. Những thế hệ tiếp nối nhau, những câu chuyện xưa tiếp tục được kể, những nghi lễ vẫn được gìn giữ bằng tất cả sự thành kính.
 

Và giữa nhịp sống không ngừng đổi thay, Lễ giỗ Bà Phi Yến vẫn là một phần ký ức văn hóa được người dân Côn Đảo nâng niu, gìn giữ và trao truyền. Để di sản không chỉ thuộc về quá khứ, mà còn sống mãi trong hiện tại và tiếp tục được trao gửi đến mai sau.